Tarihi Olay Öğrenelim!
00-00-1217:
Beşinci Haçlı seferi başladı.
OSMANLI TARİHİ ARAMA
Sende Yolla Hata Bildir!
KRONOLOJİ SÖZLÜĞÜ
00.00.1863:
Ziraat Bankası'nın kuruluşu.
10.01.1863:
Dünyanın ilk metro sistemi olan Londra Metrosu, Metropolitan hattı Paddington ile Farringdon arasında ilk kez hizmete girdi.
13.01.1863:
Darülfünun, Kimyager Derviş Paşa'nın verdiği halka açık fizik dersi ile eğitim hayatına başladı.
01 - 03.07.1863:
Gettysburg Muharebesi, Amerikan İç Savaşı sırasında 1-3 Temmuz 1863 tarihlerinde, Pensilvanya'nın Gettysburg yerleşimi yakınlarında gerçekleşen savaştır. Genelde İç Savaş'ın dönüm noktası olarak adlandırılır. Birlik Kuvvetleri'nin zaferiyle sonuçlanmıştır.
16.09.1863:
Robert Koleji dört öğrenci ile eğitime başladı.
07.03.1864:
Ruslara yenilen ve Türkiye'ye gönderilmekte olan Adige Şapsığlara verilen süre doldu ve Şapsığ köyleri istisnasız Rus askerlerince ateşe verilip yakılmaya başlandı.
08.10.1864:
Osmanlının yeni vilayet sistemine geçmesi Tuna Vilayeti'nin kurulması.
00.00.1866:
Avrupa ile Amerika arasındaki ilk başarılı telgraf kablosu atlantiğe Great Eastern gemisi tarafından döşendi.
00.00.1866:
Rus yazar Dostoyevski'nin en büyük romanı kabul edilen ''Suç ve Ceza'' yayınlandı.
11.03.1866:
İlk özel Türkçe gazete olan Tercüman-ı Ahval yayınına son verdi.
07.06.1866:
İzmir-Aydın arasında kurulan ilk demiryolu hattı açıldı.
03.07.1866:
Sadowa Muharebesi (veya Königgrätz Muharebesi) ile Yedi Hafta Savaşı sona erdi.
23.08.1866:
Sadowa Muharebesi (veya Königgrätz Muharebesi) ile Yedi Hafta Savaşı sona erdi. 23 Ağustos'ta Prag Antlaşması imzalandı.
17.02.1867:
Süveyş Kanalı'ndan ilk gemi geçti.
11.06.1868:
"Hilal-i Ahmer Cemiyeti" adıyla Kızılay kuruldu.
01.09.1868:
Sultan Abdülaziz tarafından Galatasaray Lisesi kuruldu.
28.10.1868:
Thomas Edison geliştirdiği elektrikli bir oy kayıt makinasının patentini aldı.
00.00.1869:
İlk Çocuk dergisi "Mümeyyiz", aynı adı taşıyan gazetenin eki olarak yayınlanmaya başladı.
00.00.1869:
Maarif Nezareti adı altında Türkiye Cumhuriyeti Millî Eğitim Bakanlığı kuruldu.
00.00.1869:
Mısır'da Süveyş kanalı açıldı.
06.03.1869:
Rus kimyager Dimitriy İvanoviç Mendeleyev Elementlerin periyodik tablosunu yayınladı.
03.08.1869:
Büyük Samsun yangını meydana geldi. 125.000 m²'lik alan yangından birinci derecede etkilendi.
00.02.1870:
Artvin'in Borçka ilçesinde Lazistan Yangını başladı.
00.11.1870:
Türkiye'nin ilk mizah gazetesi Diyojen yayımlandı.
29.06.1871:
İlk sendikacılık yasası, Birleşik Krallık Parlamentosu'nda onaylandı.
13.09.1871:
Osmanlı Türkü gazeteci ve yazar Şinâsi, 13 Eylül 1871'de beyin tümöründen öldü. Ayaspaşa Mezarlığı’na defnedildi. Mezarının yeri kaybolmuştur. Mezarı, 3 Ocak 2021'de Beyoğlu'ndaki Ayaspaşa Palas binasının altında tespit edilmiştir.
00.00.1872:
Dünya futbol tarihinin ilk resmi maçı İngiltere - İskoçya arasında oynandı.
00.00.1872:
İnsanlığın günümüze kalan en eski edebi eseri olan Gılgamış Destanı arkeolojik bir kazıda ortaya çıkarıldı.
00.00.1872:
Mısır'da, Thebes yıkıntılarında Ebers Papirüsü bulundu.
06.04.1872:
Pertevniyal Lisesi, Mahmudiye Rüştiyesi adı altında eğitim-öğretime başladı.
00.11.1872:
İlk Türk romanı Şemseddin Sami'nin ''Taaşşuk-ı Talat ve Fitnat''ı Hadîka gazetesinde tefrika edilmeye başladı.
23.12.1872:
Vefa Lisesinde eğitime başlandı.
01.04.1873:
Namık Kemal'in ''Vatan yahut Silistre'' adlı tiyatro oyununun ilk temsili Gedikpaşa Tiyatrosu'nda yapıldı.
20.12.1873:
Mehmet Âkif Ersoy, 1873 yılının Aralık ayında İstanbul'da, Fatih ilçesinin Karagümrük semtinde Sarıgüzel Mahallesi'nde dünyaya geldi.
23.09.1874:
Şirvânîzâde Mehmed Rüşdi Paşa, Hicaz'da Taif'e ulaştığı zaman bir süredir mustarip olduğu karahummadan ölmüştür. Orada gömülüdür.
17.01.1875:
Karaköy - Beyoğlu arasındaki Tünel hizmete girdi. Tünel dünyanın en eski ikinci ve en küçük metrosuydu.
00.03.1875:
Alaşehir Tren İstasyonu ve Salihli Tren İstasyonu açıldı.
19.06.1875:
Hersek İsyanı başladı.
30.05.1876:
Padişah Abdülaziz tahttan indirildi, yerine V. Murad getirildi.
04.06.1876:
32. Osmanlı padişahı Abdülaziz gözaltında bulundurulduğu Feriye Sarayı'nda, 4 Haziran 1876 tarihinde bilekleri kesilmiş olarak ölü bulundu. Ölümü hep tartışma konusu olmuştur. Resmî tarih olarak intihar ettiği yazılsa da özellikle son yıllarda öldürüldüğüne bu işin darbe girişimin esas mimarı olan Hüseyin Avni Paşa tarafından planlandığına dair iddialar daha da artmıştır.
18.06.1876:
Osmanlı-Karadağ Savaşı başladı.
30.06.1876:
Osmanlı-Sırp Savaşı başladı.
31.08.1876:
Akıl sağlığı yerinde olmayan V. Murad tahttan indirildi, yerine II. Abdülhamid padişah oldu.
23.12.1876:
İlk Osmanlı anayasası olan Kanun-i Esasi ilan edildi.
23.12.1876:
Osmanlı İmparatorluğu'nda I. Meşrutiyet ilan edildi.
15.01.1877:
Sırbistan'la ateşkes imzalandı.
18.01.1877:
Sadrazam Midhat Paşa hiçbir şekilde Tersane Konferansı'nda görüşülen maddeleri Osmanlı'nın kabul etmeyeceğini bildirdi.
05.02.1877:
Tersane Konferansı'nda görüşmeler başarısız olunca Midhat Paşa Arabistan'a sürgüne gönderildi.
28.02.1877:
Sırbistan Prensliği ile bir barış anlaşması imzalandı.
19.03.1877:
Seçilmiş parlamenterlerden oluşan Meclis-i Mebûsan ve padişah tarafından atanan üst kamara üyelerinden oluşan Meclis-i Âyan adında iki alt meclisten oluşan Meclis-i Umûmî ilk defa toplandı.
24.04.1877:
Ruslar'ın Romanya üzerinden Osmanlı topraklarına girmesiyle 93 Harbi başladı.
21.05.1877:
Romanya tek taraflı olarak bağımsızlığını ilan etti.
26.06.1877:
93 Harbi: Rus İmparatorluğu ordusu Ziştovi'ye girdi.
16.07.1877:
93 Harbi: Rus ordusunun Tuna'yı geçmesi üzerine iki ordu Niğbolu'da karşı karşıya geldi. Osmanlı ordusu Rusların karşısında tutunamayarak Plevne'ye geri çekildi.
00.12.1877:
Plevne Kuşatması ve meclisin yeniden toplanması.
13.12.1877:
Meclis-i Mebûsan süresiz olarak kapatıldı.
11.01.1878:
Osmanlı yönetimi hariciye nazırı Server Paşa'yı yetkili kılarak Edirne'de Ruslarla ateşkes anlaşması imzaladı.
11.01.1878:
Sadrazam İbrahim Edhem Paşa azledildi. Yerine Dahiliye nazırı Ahmed Hamdi Paşa getirildi.
04.02.1878:
Sadrazam Ahmed Hamdi Paşa azledildi. Yerine maarif nazırı Ahmed Vefik Paşa 'başvekil' ünvanıyla getirildi.
13.02.1878:
Sultan II. Abdülhamit, Kânûn-ı Esâsî yürürlükte kalmak üzere Meclis-i Mebûsan'ı kapattı.
03.03.1878:
Rus İmparatorluğu'yla Ayastefanos Antlaşması imzalandı.
18.04.1878:
Sadrazam Ahmed Vefik Paşa azledildi. Yerine Mehmed Sadık Paşa getirildi.
20.05.1878:
Çırağan Baskını: Ali Suavi, V. Murat'ı tekrar tahta çıkarmak için yüz elli kadar Rumeli göçmeniyle Çırağan Sarayı'nı bastı. Olay yerine yetişen Beşiktaş karakol komutanı Yedi Sekiz Hasan Paşa tarafından başına sopa darbeleriyle vurularak öldürüldü.
04.06.1878:
Kıbrıs'ın idaresinin geçici olarak Birleşik Krallık'a bırakıldığı antlaşma imzalandı.
26.06.1878:
II. Abdülhamid devrinde yayınlanan en önemli gazete olan Tercümân-ı Hakîkat; roman yazarı Ahmed Midhat Efendi tarafından kuruldu ve yayına başladı.
13.07.1878:
Berlin Antlaşması imzalandı.
12.10.1878:
Girit Rumları ile Osmanlı Devleti arasında Halepa Fermanı isimli antlaşma imzalandı.
11.01.1879:
İngiliz-Zulu Savaşı başladı.
22.01.1879:
İngiliz-Zulu Savaşı - Isandlwana Muharebesi: 1.200 İngiliz askerinden oluşan bir kuvvet, 20.000'den fazla Zulu savaşçısı tarafından yok edildi.
05.04.1879:
Pasifik Savaşı: Şili, Bolivya ve Peru'ya savaş ilan etti.
21.10.1879:
Thomas Edison, karbon filamanlı elektrik ampulünü icat etti.
31.12.1879:
Thomas Edison elektrik ampulunu kamuya tanıttı.
01.04.1880:
İzmir'in ilk tramvay hattı açıldı. Bu hat, Alsancak Garı ile Pasaport Vapur İskelesi arasında, Kordon'a yük taşımacılığı yapmak üzere hizmete giren atlı tramvay hattıydı.
12.10.1880:
Bırsyak Ayaklanması başladı. Osmanlı kaynaklarına göre isyanın amacı Makedonya'nın Bulgaristan'a katılmasıydı.
00.00.1881:
Atatürk, Ali Rıza Bey ile Zübeyde Hanım'ın çocuğu olarak rumî 1296 (miladî 1880-1881) yılında Selanik'te doğmuştur. Doğum günü bilinmemektedir.
12.05.1881:
Fransa, Osmanlı İmparatorluğu'na bağlı özerk bir beylik olan Tunus Beyliği'ni işgal etti.
27 - 29.06.1881:
Yıldız mahkemesi: Osmanlı padişahı Abdülaziz'i öldürmekle suçlanan sanıkların yargılandığı mahkemede dokuz saray görevlisi idama mahkûm oldu.
02.07.1881:
İstanbul Sözleşmesi (1881), Tesalya bölgesinin (Alasonya'dan bir kısmı) ve güney Epirus'un (Arta Vilayeti) bir kısmı Yunanistan'a verildi.
20.11.1881:
Osmanlı Devleti'nde yayımlanan Muharram Kararnamesi ile Düyun-u Umumiye örgütü kuruldu.
24.05.1883:
Brooklyn Köprüsü açıldı. Tamamlandığı zaman dünyanın en geniş asma köprüsü idi; köprünün kuleleri ise birkaç yıl için ABD'nin en yüksek yapıları olmuştur. Doğu nehri üzerindeki köprünün ana ayakları arasındaki açıklık 486,3 metredir.
27.08.1883:
Sumatra ile Java arasındaki Krakatoa volkanı patladı. Patlama sonucu 36.000 kişi öldü.
15.01.1884:
İstanbul Lisesi'nin (İstanbul Erkek Lisesi) nin Vefa semtinde bulunan bir konakta Şems-ül Mekatip adı ile Selanik'li Abdikamil Efendi ile Emekli Bahriye Yüzbaşısı Nadir Bey tarafından kurularak eğitime başlaması.
04.09.1885:
New York'taki The Exchange Buffet kafeteryasında ilk kez "self-servis" sistemi uygulanmaya başladı.
05.09.1886:
Osmanlı donanmasının ilk denizaltısı olan Abdülhamid, İstanbul'da suya indirildi.
25.11.1886:
II.Abdulhamit'in fermanıyla Osmanlı Devleti'nde Askerlik Şubeleri kurulmaya başlandı.
28.01.1887:
Eyfel Kulesi'nin yapımına başlandı.
12.10.1887:
Japonya'da piano ve org üretimi maksadıyla Yamaha şirketi kuruldu.
11.02.1888:
Sirkeci Garı'nın temeli atıldı.
02.12.1888:
Sakız Adası'nın kuru havası nedeniyle rahatsızlanan Namık Kemal, 2 Aralık 1888 günü 47 yaşında öldü. Adada bir caminin haziresine defnedildi. Arkadaşı Ebüziyya Tevfik, şairin Bolayır'da gömülme arzusunu Padişah II. Abdülhamit'e iletince naaşı Gelibolu'ya nakledildi. Bolayır'da Orhan Gazi'nin oğlu Şehzade Gazi Süleyman Paşa'nın türbesinin yanına gömüldü. Birkaç yıl sonra Sultan Abdülhamit bir türbe yaptırdı.
21.05.1889:
İttihâd ve Terakkî cemiyeti kuruldu.
14.07.1889:
Japon İmparatorluğu'na iyi niyet elçiliği için gönderilen Ertuğrul Fırkateyni Osman Paşa komutasında İstanbul'dan yola çıktı.
00.06.1890:
Erzurum'da bir Ermeni okulunda arama yapmak isteyen jandarma kuvvetlerine Ermeniler'in engel olmasıyla başlayan olaylar Ermeni isyanına dönüştü. 8 Ermeni, 1 er ve Müslüman halktan 2 kişi öldü. İsyan 25 Haziran'da bastırıldı.
15.07.1890:
Kumkapı gösterileri: İstanbul Ermeni Patrikhanesi'ndeki ayin sırasında Harutün Cangülyan'ın başını çektiği Hınçak üyeleri bir manifesto okuyarak İstanbul Ermeni Patrikhanesi'ni ve Osmanlı yönetimi altındaki Ermeni Ulusal Meclisi'ni, Ermeni sorununa karşı kayıtsız kaldıkları gerekçesiyle eleştirdi. Grup, buradan çıkarak Yıldız Sarayı'na doğru yürüyüşe geçti. Kendilerine müdahale eden polis ve jandarmaya ateş açtılar. Olaylarda ölü sayısı belirsizdir.
16.09.1890:
Ertuğrul Fırkateyni battı.
20.10.1890:
Ermeni isyancılarını tedip için 233 sayılı kanun ile Hamidiye Hafif Süvari Alayları kuruldu.
03.11.1890:
Sirkeci Garı'nın açılışı yapıldı.
01.01.1891:
Penaltı, İngiltere'deki Stoke City-Notts maçındaki tartışmalar üzerine kural kitabına girdi.
15.03.1892:
Jesse W. Reno tarafından yürüyen merdivenin patenti alındı.
00.04.1892:
Galata Rıhtımı inşasına başlandı.
15.04.1892:
Thomson-Houston Electric Company ile Edison General Electric Company'nin birleşmesiyle General Electric Company kuruldu.
