Tarihi Olay Öğrenelim!
13-05-1921:
Müttefik Yüksek Komiserleri, Türk-Yunan Savaşı'nda tarafsız olduklarını ilan ettiler.
OSMANLI TARİHİ ARAMA
Sende Yolla Hata Bildir!
KRONOLOJİ SÖZLÜĞÜ
18.06.1648:
Hezarpare Ahmed Paşa aleyhine olarak başlayan isyan, Sultan İbrahim'in tahttan indirilmesiyle sonuçlandı. Tahta oğlu IV. Mehmed çıkarıldı. İsyancılar ve bunların önderi olan Sofu Mehmed Paşa, Sultan İbrahim'i idam ettirdiler.
28.06.1648:
İstanbul'da büyük bir deprem meydana geldi.
02.09.1651:
Osmanlı siyasetinde uzun yıllar etkili olan Valide Sultan Kösem Sultan öldürüldü.
21.05.1653:
Sadrazam Tarhuncu Ahmed Paşa idam edildi. yerine Kaptanıderya Derviş Mehmed Paşa getirildi.
22.05.1660:
Kaloşvar Muharebesi: Seydi Ahmed Paşa komutasındaki Osmanlı kuvvetleri, II. György Rákóczi komutasındaki Erdel Prensliği kuvvetlerini yendi.
24.07.1660:
İstanbul'da Tarihi Yarımada'da başlayan bir yangın şehrin üçte ikisini yok etti. 3.000 ila 4.000 arası insan öldü.
01.11.1662:
Sadrazam Köprülü Mehmed Paşa'nın ölümü üzerine oğlu Köprülü Fazıl Ahmed Paşa yeni sadrazam oldu.
13.04.1663:
Erdel'e saldıran ve Osmanlının Erdel beyi olan Apafy Mihaly'yi indirmeye çalışarak Osmanlı'nın iç işlerine karışan Avusturya'ya karşı sefer kararı alındı ve ordu Edirne'den hareket etti.
24.09.1663:
Avusturya'nın ilhak ettiği Uyvar Kalesi kuşatıldı. Kale komutanı teslim şartlarını kabul etti ve kaleyi Osmanlı ordusuna teslim etti.
03.11.1676:
Köprülü Fâzıl Ahmed Paşa sefer hazırlığı yaptığı sırada İstanbul'dan Edirne'ye hareket ederken Çorlu - Karıştıran arasında Karabiber Çiftliği'nde 1 Kasım'ı 2 Kasım'a bağlayan gece 1676'da en verimli çağında ve çok genç bir yaşta 41 yaşındayken ölmüştür. Cenaze namazı burada kılındıktan sonra İstanbul'a getirilmiş ve İstanbul Divanyolu'nda bulunan Çemberlitaş'ta babasının türbesine defnedilmiştir. Ölümü Osmanlı tarihi için büyük bir kayıp olmuştur. Kaynaklardan anlaşıldığına göre ölüm nedeni olarak aşırı çalışmaya bağlı yorgunluk ve yıpranma gösterilmiştir.
21.01.1677:
Amerika'daki ilk tıbbi yayın (çiçek hastalığı üzerine bir broşür) Boston'da yayınlandı.
01 - 02.07.1677:
Danimarka-Norveç ve İsveç İmparatorluğu arasında, Skåne Savaşı sırasında Køge Körfezi Savaşı gerçekleşti.
03.01.1681:
Osmanlı İmparatorluğu ve Kırım Hanlığı ile Rus İmparatorluğu arasında Bahçesaray Antlaşması imzalandı.
23.07.1681:
Sakız adası bombalandı. Fransa'nın 1680'lerde Berberi korsanlar'a karşı yürüttüğü kampanyalardan birisidir.
12.09.1683:
Kahlenberg Muharebesi'nde Osmanlı ordusu yenilgiye uğradı.
07.10.1683:
Ciğerdelen Muharebesi, Macarların Párkány, Osmanlıların Ciğerdelen dedikleri, II. Dünya Savaşı'ndan sonra bugün kullanılan ismiyle Štúrovo'da 7 Ekim 1683 günü Osmanlı ordusu ile Alman-Leh ordusu arasında yapılan ve iki parçadan oluşan muharebedir; ilk çatışma Sobieski'nin saldırısıyla başlamış ve Osmanlılar bu saldırıyı püskürtmüştür, iki gün sonraki ikinci çatışmada ise ittifak güçleri genel saldırı gerçekleştirmiştir ve Osmanlılar yenilmiştir.
06.02.1685:
İngiltere kralı II. Charles öldü ve yasal oğlu bulunmadığından katolik olan küçük kardeşi II. James (1633-1701) tahta çıktı.
12.08.1687:
Mohaç Muharebesi veya İkinci Mohaç Muharebesi, 12 Ağustos 1687'de Osmanlı ordusu ile Habsburg ordusu arasında, Mohaç yerleşkesinin 24 kilometre güneybatısındaki bölgede yapılan ve Habsburg zaferiyle sonuçlanan bir savaştır.
08.11.1687:
IV. Mehmed'in tahttan indirilmesi üzerine II. Süleyman 20. Osmanlı Padişahı oldu.
10.10.1690:
Belgrat'ın ikinci defa fethi.
22.06.1691:
Osmanlı padişahı II. Süleyman tahttan indirildi, yerine II. Ahmet padişah oldu.
19.08.1691:
Salankamen Muharebesi (Szlankamen, Slankamen, Slankamin diye de geçer) Osmanlı ordusu ile Habsburg Ordusu arasında 9 Ağustos 1691 tarihinde meydana gelen ve Osmanlı-Kutsal İttifak Savaşları'nın parçası olan bir muharebedir.
06.02.1695:
II. Mustafa (1664-1703), amcası II. Ahmed'in yerine tahta çıktı ve 22. Osmanlı sultanı oldu.
29.05.1695:
Sürmeli Ali Paşa, II. Mustafa tarafından idam ettirildi.
15.07.1695:
Ruslar tarafından Azak'taki Osmanlı kalesi kuşatılmaya başlandı ancak başarısız oldu ve 2 Ekim'den sonra durduruldu.
17.07.1695:
Bank of Scotland kuruldu.
31.12.1695:
III. William, İngiltere'de pencere vergisi uygulamaya başladı. Bu vergi sebebiyle bazı evlerin pencereleri tuğla ile örülmüştür.
11.09.1697:
Zenta Savaşı: Osmanlılar, Avusturya ordusunun komutanı Prens Eugen karşısında yenilgiye uğradılar. Savaş, Karlofça Antlaşması'nın imzalanmasında (1699)'da önemli yer tuttu.
21.09.1698:
Osmanlı-Venedik Savaşı'nın bir parçası olan Semadirek Deniz Muharebesi gerçekleşti.
26.01.1699:
Osmanlı Devleti ve Avusturya arasında Karlofça Antlaşması imzalandı. Böylece Osmanlı Devleti'nde Duraklama Dönemi Sona ermiş, Gerileme Dönemi başlamıştır.
01.01.1700:
İngiltere hariç Batı Avrupa'daki Protestan milletler Gregoryen takvimini kullanmaya başladı. Katolik milletler ise Gregoryen takvimini, Papa XIII. Gregory tarafından 1582'de tanıtılmasından bu yana kullanmaktaydı.
14.07.1700:
İstanbul Antlaşması, 14 Temmuz 1700 tarihinde Osmanlı İmparatorluğu ile Rusya Çarlığı arasında yapılan ve 1686-1700 Osmanlı-Rus Savaşını sonuçlandıran bir barış antlaşması. 1699'daki Karlofça Antlaşması'nın devamı niteliğindedir.
18.01.1701:
Prusya Krallığı kuruldu. Krallık, Kutsal Roma İmparatorluğu'nun parçası olmaya devam etti. Brandenburg, Pomeranya ve Doğu Prusya'dan oluşan krallığın başkenti Berlin'di.
09.06.1701:
Safeviler, üç yıldır hakimiyet altında tuttukları Basra'dan çekildi.
24.07.1701:
Kuzey Amerika'da Detroit Nehri'nin batı yakasında Fort Ponchartrain adlı bir Fransız ticaret merkezi kuruldu. Daha sonra burası Detroit şehri olacaktır.
22.08.1703:
Sultan III. Ahmed, ağabeyi Sultan II. Mustafa'nın tahttan indirilmesi üzerine 22 Ağustos 1703 tarihinde 30 yaşında iken Edirne'de tahta geçti.
10.04.1706:
Grodno Muharebesi, İsveç'in Rus birliklerine karşı kazandığı zaferle sona erdi.
10.04.1710:
Dünyanın ilk telif hakkı yasası olan Kraliçe Anna Yasası Britanya'da yürürlüğe girdi.
16.06.1710:
Köprülüzade Numan Paşa, Osmanlı İmparatorluğu sadrazamı oldu.
28.12.1745:
İstanbul'da 5 gündür devam eden yangında binalar hasar gördü.
07.05.1749:
Osmanlı sadrazamı Muhsinzade Abdullah Paşa, 7 Mayıs 1749'da Bosna Eyaleti merkezi olan Travnik şehrinde ölmüştür. Vefatında yaşı yaklaşık olarak doksanı bulmuştu.
30.10.1751:
Osmanlı İmparatorluğu'ğu tahtına III. Osman'ın ölümü üzerine III. Mustafa çıktı.
01.07.1752:
Çorlulu Köse Bahir Mustafa Paşa sadrazam oldu.
03.09.1754:
Büyük İstanbul Depremi gerçekleşti.
13.12.1754:
Osmanlı padişahı III. Osman tahta çıktı.
13.12.1754:
Zor bir dönemde padişah olmasına rağmen ülke içinde ve dışında huzuru sağlayan, Osmanlı Devleti'nin gerileme sürecini bir süreliğine de olsa yavaşlatmayı başaran I. Mahmut, 13 Aralık 1754'te hastalığına rağmen çıktığı Cuma namazından dönerken, Demirkapı'da at sırtında öldü. Yeni Cami Turhan Valide Sultan Türbesi'nde babası II. Mustafa'nın yanına gömüldü.
10.02.1763:
Paris Antlaşması (Paris Barış Antlaşması veya 1763 Antlaşması olarak da bilinir), 10 Şubat 1763 tarihinde Büyük Britanya, Fransa ve İspanya ile Portekiz arasında imzalanmış olan barış antlaşmasıdır.
15.02.1763:
Hubertusburg Antlaşması (Almanca: Frieden von Hubertusburg) 15 Şubat 1763'te Hubertusburg Kalesi'nde Prusya, Avusturya ve Saksonya tarafından Üçüncü Silezya Savaşı'nı sona erdirmek için imzalandı.
22.05.1766:
1766 İstanbul depremi, Merkez üssü Marmara Denizi'nin doğu kesiminde, Çınarcık Havzası'nda (veya havzanın kuzeyinde, Prens Adaları yakınlarında) olan ve 22 Mayıs 1766 Perşembe sabahının erken saatlerinde meydana gelen güçlü bir depremdi. Depremin yüzey dalgası büyüklüğü magnitüd ölçeğine göre tahmini 7,1'di ve İzmit'ten Tekirdağ'a kadar uzanan geniş bir alanda hasara neden oldu. Depremi, önemli hasara yol açan bir tsunami izledi. 1766 depremi, Marmara bölgesindeki Kuzey Anadolu Fayı'nın kırılması nedeniyle İstanbul'u sarsan son büyük depremdi. Bu depremde 4.000'den fazla kişi ölmüştür.
29.05.1766:
Kraliyet Cemiyeti'nde okunan bir makalede, İngiliz teorik kimyager Henry Cavendish, demir, çinko ve kalay gibi baz metalleri sülfürik asit veya hidroklorik asit dolu bir şişede eriterek "yanıcı hava" olarak adlandırdığı şeyi üretme sürecini ilk kez anlattı ve ortaya çıkan buharın havadan farklı olduğu sonucuna vardı. Yedi yıl sonra, Fransız kimyager Antoine Lavoisier bu gaza "hidrojen" adını verdi.
12.07.1770:
Ruslar Çeşme'yi ve limanı bastılar.
14.07.1770:
Çeşme'de Osmanlı donanması yakıldı.
21.01.1774:
I. Abdülhamid'in tahta geçişi.
10.05.1774:
Fransa kralı XV. Louis öldü. Yerine XVI. Louis ile Kraliçe Marie Antoinette geçti.
21.07.1774:
Küçük Kaynarca Antlaşması, Osmanlı ve Rusya İmparatorlukları arasında imzalandı.
01.08.1774:
Oksijenin varlığı kesin olarak kanıtlandı.
04.07.1776:
Amerikan Bağımsızlık Bildirisi veya Amerikan İstiklal Beyannamesi, Amerika Birleşik Devletleri'ni kuran belgedir. Belge, 4 Temmuz 1776'da Philadelphia'daki daha sonra "Independence Hall" adı verilen Pennsylvania Eyalet Evi'ndeki İkinci Kıta Kongresi'nde kabul edildi.
14.02.1779:
İngiliz denizci ve kâşif James Cook, Hawaii Adaları'nda öldürüldü.
10.03.1779:
Osmanlı ve Rusya imparatorlukları arasında Kırım Hanlığı'na ilişkin Aynalıkavak Antlaşması imzalandı.
05.01.1781:
Amerikan Bağımsızlık Savaşı: Richmond-Virginia, Benedict Arnold komutasındaki İngiliz deniz kuvvetleri tarafından yakıldı.
13.03.1781:
Astronom William Herschel, İngiltere'nin Bath şehrinde, kendi inşa ettiği teleskobuyla yeni bir gök cismi keşfetti. Gördüğünün yeni bir Kuyruklu yıldız olduğunu düşündü, fakat daha sonraki gözlemler, bu cismin yeni bir gezegen olduğunu ortaya çıkardı. Gezegene Uranüs adı verildi.
16.07.1782:
Mozart'ın ''Saraydan Kız Kaçırma'' operası ilk olarak Viyana'da icra edildi.
21.08.1782:
İstanbul'da akşam saatlerinde çıkan ve iki buçuk gün süren bir yangın binlerce binayı ve şehrin yarısını yok etti. Yüzlerce insan öldü.
14.12.1782:
Montgolfier Kardeşler ilk kez Fransa'da bir sıcak hava balonunu yaklaşık 2 km uçurdu.
08.04.1783:
1441'den beri varlığını sürdüren Kırım Hanlığı, II. Katerina'nın emriyle Rus İmparatorluğu tarafından ilhak edildi.
27.08.1783:
Jacques Charles ile Robert kardeşler tarafından tasarlanan hidrojenle dolu ilk gaz balonunun ilk uçuşu gerçekleştirildi.
03.09.1783:
Paris Antlaşması ile Büyük Britanya, Amerika Birleşik Devletleri'nin bağımsızlığını tanıdı.
06.01.1784:
Osmanlı İmparatorluğu, Rusya'nın Kırım'ı ilhakını kabul etti.
07.01.1785:
Fransız Jean-Pierre Blanchard ve Amerikalı John Jeffries, bir hidrojen gazı balonuyla İngiltere'nin Dover kentinden Fransa'nın Calais kentine seyahat ederek Manş Denizi'ni hava yoluyla geçen ilk kişiler oldular.
27.04.1785:
Osmanlı sadrazamı Halil Hamid Paşa, Bozcaada'ya getirildi ve başı kesilerek idam edildi. Vücudu Bozcaada'da defnedilmiş, kesilen başı ise İstanbul'a getirilerek Karacaahmet Mezarlığı'na defnedilmiştir. I. Abdülhamid’in karısı dışında ardından gözyaşı döktüğü tek kişidir.
27.04.1786:
İngiliz astronom William Herschel, keşiflerinin ilk listesini içeren Bin Yeni Nebula Kataloğu ve Yıldız Kümeleri'ni yayınladı.
01.05.1786:
Mozart'ın ''Figaro'nun Düğünü'' operasının galası Viyana'da yapıldı.
22.06.1786:
Kıbrıs'ta Bellapais Kilisesi, Papa 3. Seneus tarafından açıldı.
07.12.1787:
Delaware, Amerika Birleşik Devletleri anayasasını onaylayan 1. eyalet oldu.
01.01.1788:
Londra'nın en eski gazetesi The Times yayımlanmaya başladı.
26.07.1788:
New York, Amerika Birleşik Devletleri anayasasını onaylayan 11. eyalet oldu.
04.02.1789:
George Washington, ABD'nin ilk başkanı olarak seçildi.
07.04.1789:
I Abdülhamid, 1787-1792 Osmanlı-Rus savaşında Özi Kalesi'nin Rusların eline geçtiği ve kale içindeki halkın Ruslar tarafından katledildiği haberini duyunca sağ tarafına felç geldi ve 64 yaşında iken 7 Nisan 1789'da öldü. Cenazesi Bahçekapı'da kendi yaptırdığı türbesine defnedildi.
07.05.1789:
III. Selim, Osmanlı tahtına çıktı.
14.07.1789:
Paris hapishanesi Bastille düştü. Bu olay Fransız Devrimi'nin başlangıcı kabul edilir.
26.08.1789:
Fransa Meclisi, İnsan ve Yurttaş Hakları Bildirgesi'ni kabul etti.
17.04.1790:
Amerikalı entelektüel Benjamin Franklin, 17 Nisan 1790 tarihinde, 84 yaşında öldü. Cenazesine yaklaşık 20.000 kişinin katıldığı söylenmiştir.
12.06.1791:
Kafkasya - Çerkesya'da bulunan Osmanlı kalesi Anapa ve kalede bulunan İmam Mansur Rusların eline geçti.
09.01.1792:
Osmanlı İmparatorluğu ve Rusya arasında 5 yıllık savaşın ardından Yaş Anlaşması imzalanmıştır. Osmanlı Devleti Kırım'ın Rusya'ya ait olduğunu resmen kabul etmiştir. Yaş Anlaşması ile Osmanlı Devleti'nin yıkılış dönemi başladı.
21.01.1793:
Fransa Kralı XVI. Louis, giyotinle idam edildi. Bunun sonucunda Büyük Britanya, Hollanda ve İspanya Fransa'ya savaş açtı.
24.02.1793:
Nizam-ı Cedit ordusunun kurulmasına karar verildi.
21.09.1793:
Fransa'da cumhuriyet ilan edildi.
16.10.1793:
Fransa kraliçesi Marie Antoinette idam edildi.
08.11.1793:
Paris'te Louvre Müzesi açıldı.
20.11.1793:
Fransız fizikçi Jean Francois Pilatre de Rozier ve arkadaşı balonu kullanan ilk pilot oldular.
04.02.1794:
Birinci Fransız Cumhuriyeti meclisi, köleliği kaldırdı.
04.11.1796:
Osmanlı Devleti, Trablus Antlaşması sonucunda Amerika Birleşik Devletleri'nden vergi almaya başladı. (Bitişi: 1812)
17.10.1797:
Fransa ile Avusturya arasında Campo Formio Antlaşması imzalandı.
01.07.1798:
Napolyon Bonapart komutasında Mısır'ı işgal etmek için hareket eden Fransa İmparatorluğu donanması İskenderiye Limanı'na girdi. Ardından zorlanmadan İskenderiye Kalesi'ni ele geçirdi.
13.07.1798:
Murat Bey'in komutasındaki Osmanlı-Memlûk kuvvetleri, Kahire'ye ilerleyen Fransız ordusunun ilerleyişini durdurmak için yaptığı savaşı kaybederek geri çekildi.
21.07.1798:
Piramitler Muharebesi: Kahire'ye ilerleyişini sürdüren Fransız kuvvetleri yerel Memlûk kuvvetlerini yendi ve Kahire'ye girdi.
01.08.1798:
Nil Muharebesi: Fransa'nın Mısır'ı işgaline engel olmak isteyen İngiliz kraliyet donanması İskenderiye'de demirlemiş Fransız donanmasını imha etti.
02.09.1798:
Osmanlı Devleti, Fransa'ya savaş ilan etti.
21.10.1798:
Fransız işgaline karşı Mısır halkı ayaklanma başlattı. Ayaklanma iki günde kanlı şekilde bastırıldı.
23.10.1798:
Ali Paşa'nın (Janina) Osmanlı-Alban kuvvetleri, Nicopolis Savaşı'nda Fransızları mağlup ederek Preveze kasabasını ele geçirdi.
